Աշխատանքային հաղորդակցություն
Ինչպես մերժել աշխատանքային խնդրանքը՝ հստակ և հարգալից
Գործընկերը օգնություն է խնդրում, իսկ դուք հասկանում եք, որ այս ծավալը կամ ժամկետը չեք կարող ստանձնել։ «Կփորձեմ» ասելը կարող է հանգիստ հնչել, բայց մյուս կողմին թողնել սպասում, որը չեք կարող արդարացնել։ Ստորև՝ պատասխան պատրաստելու կարճ քարտ և երեք հեղինակային, ամբողջությամբ պայմանական զրույց։ Դրանք իրական աշխատակցի պատմություններ կամ փորձարկված հաջողության դեպքեր չեն։
Սկզբում ճշտեք՝ ինչ է խնդրվում և երբ։ Հետո ուղիղ ասեք՝ ինչ չեք կարող ստանձնել, տվեք խնդրանքին վերաբերող կարճ բացատրություն և առաջարկեք այլընտրանք միայն այն դեպքում, երբ այն իրականում հնարավոր է։ Եթե տարբերակ չունեք, դա էլ հստակ նշեք։ Վերջում ստուգեք՝ արդյոք ձեր պատասխանը հասկացվել է որպես մերժում, սահմանափակ առաջարկ, թե դեռ չհաստատված քննարկում։
1. Մինչև պատասխանելը որոշեք՝ ինչն եք մերժում
Տարբերակեք երեք իրավիճակ․ աշխատանքն ընդունելի է, բայց նշված ժամկետը հնարավոր չէ; կարող եք օգնել միայն փոքր մասով; կամ ընդհանրապես չեք կարող վերցնել խնդրանքը։ Եթե այս տարբերությունը չեք ձևակերպել ձեզ համար, «միգուցե» բառը կարող է թաքցնել արդեն հայտնի «ոչ»-ը։
Եթե ծավալը դեռ պարզ չէ, տվեք մեկ անհրաժեշտ հարց․ «Ամբողջ փաստաթուղթը խմբագրե՞լ, թե միայն թվերը ստուգել»։ Հարց տալը հանձնարարությունն ընդունել չէ։ Լսածը ճշտելու մեթոդը նկարագրված է ակտիվ լսելու ուղեցույցում. այստեղ հաջորդ աշխատանքը ձեր հնարավոր պարտավորությունը սահմանելն է։
2. Պատասխանը կառուցեք չորս պարզ մասով
Առաջարկում ենք այս աշխատանքային կառուցվածքը՝ խնդրանքի ճանաչում, հստակ սահման, կարճ պատճառ և հնարավոր հաջորդ քայլ։ Օրինակային հիմք՝ «Հասկացա՝ քեզ պետք է ամբողջական տարբերակը։ Այսօր այն չեմ կարող պատրաստել։ Արդեն ստանձնած աշխատանքի համար նախատեսված ժամանակն ամբողջությամբ զբաղված է։ Կարող եմ քննարկել ավելի փոքր ծավալը, եթե դա օգտակար է»։ Վերջին նախադասությունը պահեք միայն իրական հնարավորության դեպքում։
Kansas State University-ի ուսումնական նյութը խորհուրդ է տալիս խոսել պարզ, փաստերի վրա հիմնված ձևով և սեփական դիրքը նկարագրել մեղադրանքների փոխարեն։ Դրա հիմքով ընտրեք «Այս մասը չեմ կարող վերցնել» ձևը՝ «Դու միշտ ամեն ինչ վերջին պահին ես խնդրում» գնահատականի փոխարեն։ Պատճառը մի հորինեք, անձնական մանրամասները երկար մի բացատրեք՝ պատասխանը համոզիչ դարձնելու համար։
Kansas State University՝ հստակ հաղորդակցություն
- Ի՞նչ խնդրանքի եմ պատասխանում։
- Ի՞նչն եմ հստակ մերժում՝ ամբողջ գործը, ծավալը, թե ժամկետը։
- Ի՞նչը կարող եմ իրականում առաջարկել, եթե որևէ բան կարող եմ։
- Հասկա՞նալի է՝ ինչն ընդունված չէ և ինչն է դեռ համաձայնեցման ենթակա։
3. Պայմանական զրույց․ ժամկետը հնարավոր չէ
Իրավիճակ․ գործընկերը խնդրում է ամբողջ ներկայացումը պատրաստել այսօր՝ 17:00-ին։ Դուք այդ ժամկետով չեք կարող դա անել, բայց ստուգել եք, որ վաղը՝ 11:00-ին, կարող եք տրամադրել տեքստի սևագիր։ Սրանք ուսումնական օրինակի հորինված ժամեր են, ոչ MekStep-ի աշխատանքի կամ ծառայության պայմաններ։
Գործընկեր․ «Կարո՞ղ ես ամբողջ ներկայացումը մինչև 17:00 պատրաստել»։ Պատասխան․ «Մինչև 17:00 ամբողջ ներկայացումը չեմ կարող պատրաստել։ Վաղը՝ 11:00-ին, կարող եմ տալ տեքստի սևագիրը՝ առանց ձևավորման։ Այդ տարբերակը քեզ օգտակա՞ր է»։
Գործընկեր․ «Գուցե գոնե փորձե՞ս այսօր»։ Պատասխան․ «Այսօրվա ժամկետը չեմ հաստատում։ Իմ առաջարկը վաղվա տեքստի սևագիրն է։ Եթե ամբողջական տարբերակը պետք է հենց այսօր, դրա համար պետք է այլ լուծում գտնել»։ Մի ներկայացրեք այդ «այլ լուծումը» որպես արդեն գտնված մարդ կամ հաստատված օգնություն։
Վերջում մի գրեք «Պայմանավորվեցինք՝ վաղը», եթե գործընկերը դեռ չի համաձայնել։ Ճիշտ տարբերակն է՝ «Առաջարկված է տեքստի սևագիր վաղը՝ 11:00-ին, հաստատումը սպասվում է»։ Եթե ժամկետը ձեր որոշելիքը չէ, հարցը փոխանցեք ձեր աշխատանքի ընդունված համաձայնեցման ընթացքով՝ առանց լուռ խոստում տալու։
4. Պայմանական զրույց․ կարող եք օգնել միայն սահմանափակ մասով
Իրավիճակ․ արդեն ստանձնած աշխատանքների պայմաններում նոր վերլուծություն ամբողջությամբ վերցնելու հնարավորություն չունեք։ Կարող եք ուղարկել նախկինում պատրաստած դատարկ ձևը։ Ձևը ուղարկելը չի նշանակում, որ լրացնելու կամ ստուգելու եք այն։
Գործընկեր․ «Կվերցնե՞ս նաև այս հաշվետվությունը»։ Պատասխան․ «Նոր հաշվետվությունը չեմ կարող վերցնել․ այս պահին դրա համար ժամանակ չեմ առանձնացրել։ Կարող եմ ուղարկել դատարկ ձևը, որով ինքդ կսկսես։ Լրացումն ու ստուգումը չեմ ստանձնում»։
Գործընկեր․ «Դու ձևն ավելի լավ գիտես, հետո մի հատ կնայե՞ս»։ Պատասխան․ «Հետագա ստուգումը նույնպես չեմ կարող խոստանալ։ Հիմա կարող եմ տրամադրել միայն ձևը»։ Սա սահմանը ճշտելու պատասխան է, ոչ գործընկերոջ կարողության մասին գնահատական։
Մի առաջարկեք ուրիշ գործընկերոջ աշխատանքը նրա փոխարեն։ Եթե կարծում եք, որ նա կարող է օգնել, ձևակերպեք որպես ճշտման հարց, ոչ պատրաստ պայմանավորվածություն։ Նույնպես «կուղարկեմ ձևը» գրեք միայն երբ իսկապես կարող եք այն տրամադրել և դրա փոխանցումը տեղին է։
5. Պայմանական զրույց․ այլընտրանք չունեք
Իրավիճակ․ ձեզ խնդրում են միանալ լրացուցիչ նախագծի, և դուք այն չեք կարող վերցնել։ Չեք առաջարկում նաև հաջորդ շաբաթվա ժամկետ, որովհետև այդ հնարավորությունը չեք հաստատել։ Այստեղ նպատակը պատասխանը հասկանալի թողնելն է՝ առանց կեղծ ելք խոստանալու։
Գործընկեր․ «Կմիանա՞ս այս լրացուցիչ նախագծին»։ Պատասխան․ «Այս նախագիծը չեմ կարող ստանձնել։ Հիմա չեմ կարող առաջարկել նաև ավելի ուշ ժամկետ կամ իմ կողմից կատարվող մի մաս»։
Գործընկեր․ «Այսինքն՝ հետո նորից հարցնե՞մ»։ Պատասխան․ «Այս պատասխանը մի՛ համարիր հետաձգված համաձայնություն։ Այս պահին նախագիծը չեմ վերցնում։ Եթե հետագայում հնարավորություններս փոխվեն, դա առանձին կքննարկենք»։ Այդ քննարկման հնարավորությունը ապագա պարտավորություն չէ։
Օրինակն այստեղ ավարտվում է․ գործընկերոջ համաձայնությունը կամ գոհունակությունը չենք հորինում։ Եթե հարաբերությունը լարված է կամ հարցը վերաբերում է պարտականությունների բաշխմանը, միայն այս արտահայտություններով խնդիրը լուծված մի համարեք։
6. Երբ խնդրանքը կրկնվում է՝ վերադարձեք նույն սահմանին
Պարտադիր չէ յուրաքանչյուր կրկնությունից հետո նոր պատճառ ավելացնել։ Կարող եք կարճ կրկնել՝ «Ամբողջ գործը չեմ ստանձնում։ Առաջարկս միայն նշված հատվածն է»։ Եթե խնդրանքի ծավալը իրականում փոխվել է, նորից գնահատեք այն, բայց նախորդ «ոչ»-ը ինքնաբերաբար «այո» մի դարձրեք։ Հնարավոր այլընտրանքը նույնպես պահանջում է համաձայնեցում։
Open University-ի նյութը շեշտում է, որ հստակ հաղորդակցությունը բոլոր իրավիճակները չի լուծում, և կազմակերպության հարաբերություններն ու դիրքերը կարևոր են։ Մեր օրինակները տեխնիկայի ուսուցում են, ոչ ցանկացած աշխատավայրում նույն արդյունքի խոստում։ Եթե հարցը չի կարգավորվում, այն հստակ նկարագրեք աշխատանքի ընդունված պատասխանատուին կամ համապատասխան աջակցող անձին՝ առանց ուրիշների մտադրությունը գուշակելու։
Եթե խոսակցությունը տեղափոխվում է ձեր արդեն կատարած աշխատանքի քննադատությանը, դա այլ խնդիր է։ Այդ դեպքում օգտակար կարող է լինել հետադարձ կապից կոնկրետ ուղղում ստանալու ուղեցույցը։ Մերժումը, աշխատանքի որակի գնահատումը և երկու հակասող հանձնարարության առաջնահերթությունը մի խառնեք մեկ ընդհանուր վեճի մեջ։
7. Վարժանք․ խմբագրեք ձեր պատասխանը մինչև ուղարկելը
Վերցրեք երեք օրինակներից մեկը և գրեք ձեր տարբերակը՝ պահելով միայն իրավիճակի հաստատված փաստերը։ Կարող եք նաև վերաշարադրել անորոշ «Կփորձեմ, երևի կհասցնեմ» պատասխանը։ Նշեք մեկ նախադասություն, որը հստակ հայտնում է սահմանը, և առանձին գծեք առաջարկվող այլընտրանքը, եթե այն կա։
Պայմանական տեքստը տվեք ընթերցողին և խնդրեք ասել՝ իր կարծիքով ինչ եք արդեն խոստացել։ Եթե նա ակնկալում է ամբողջ աշխատանքը, իսկ դուք առաջարկել եք միայն ձևը, խմբագրեք հենց այդ անհստակ մասը։ Սա հեղինակային ինքնաստուգման վարժություն է, ոչ կատարված փորձի արդյունք կամ մասնագիտական գնահատում։ Հաղորդակցությունը սովորելու հաջորդ քայլը կարող եք համեմատել գործող ծրագրի հետ։
Հաղորդակցման հմտությունների և մարմնի լեզվի ծրագիր
- Մերժումը հստա՞կ է, թե թաքնված է «գուցե»-ի հետևում։
- Պատճառը ճի՞շտ է և վերաբերում է խնդրանքին։
- Այլընտրանքը իրակա՞ն է, թե պարզապես հարմար հնչող խոստում։
- Մի՞թե ուրիշի անունից համաձայնություն կամ աշխատանք եմ խոստացել։
- Վերջին գրառման մեջ տարբերակվա՞ծ են առաջարկը և հաստատված պայմանավորվածությունը։
Գլխավոր միտքերը
- Առանձնացրեք՝ մերժում եք ժամկետը, ծավալը, թե ամբողջ խնդրանքը։
- Կարճ ու փաստական պատասխանը մի փոխարինեք մեղադրանքով։
- Այլընտրանք առաջարկեք միայն իրական հնարավորության դեպքում։
- Առաջարկը, քննարկումը և համաձայնությունը տարբեր կարգավիճակներ են։
Հաճախ տրվող հարցեր
Պարտադի՞ր է մերժելիս այլընտրանք առաջարկել։
Այլընտրանքը օգտակար է միայն երբ իրական է։ Եթե տարբերակ չունեք, դա հստակ ասեք՝ ավելի ուշ ժամկետ կամ ուրիշի օգնությունը չխոստանալով։
Ինչպե՞ս պատասխանել, եթե գործընկերը կրկին խնդրում է։
Կարճ կրկնեք նույն սահմանը։ Եթե խնդրանքի պայմանները փոխվել են, առանձին գնահատեք նոր տարբերակը։ Կրկնվող հարցը դեռ ձեր համաձայնությունը չէ։
Ի՞նչ անել, եթե արդեն ասել եմ «այո», բայց չեմ հասցնում։
Ժամանակին հայտնեք, թե նախկին պայմանավորվածության որ մասը չեք կարող պահել, և առաջարկեք այն վերանայել ընդունված ընթացքով։ Մի ներկայացրեք ձեր նոր առաջարկը որպես մյուս կողմի արդեն տված համաձայնություն։
Այս արտահայտությունները երաշխավորո՞ւմ են հանգիստ արձագանք։
Ոչ։ Արձագանքը կախված է մարդկանցից և համատեքստից։ Օրինակները օգնում են ձեր պատասխանը հստակեցնել, բայց չեն սահմանում աշխատանքային պարտականություններ կամ վեճի վերջնական լուծում։
Աղբյուրներ
Ստուգված է: