Հաղորդակցման հմտություններ․ ինչպես արձագանքել գործընկերոջ քննադատությանը

Տարբերեք գնահատականը և աշխատանքային դիտարկումը

«Անհավաք», «ոչ պրոֆեսիոնալ» կամ «միշտ ուշանում ես» ձևակերպումները ընդհանուր գնահատականներ են։ Դրանք կարող են մատնանշել իրական խնդիր, բայց առանձին վերցրած չեն ասում՝ որ աշխատանքի, հանդիպման կամ ֆայլի մասին է խոսքը։ Քննադատությունը ստանալիս առաջին օգտակար քայլը պիտակը մի կողմ դնելն ու դիտարկվող դեպքը ճշտելն է։

Հարվարդի իրավաբանական դպրոցի Program on Negotiation-ի հրապարակումը խորհուրդ է տալիս հարցնել՝ որ անցյալ գործողությունն է նկատվել և ինչն է առաջարկվում հաջորդ անգամ անել այլ կերպ։ Այդ աղբյուրը զրույցի հարցերի ուղեցույց է, ոչ երաշխիք, որ մեկ հարցով վեճը կլուծվի։ Ստորև օգտագործվող աշխատանքի դեպքը մեր կազմած ուսումնական օրինակն է, ոչ MekStep-ի աշխատակցի պատմություն։

Կարդալ հարցերը՝ սկզբնաղբյուրում

Դադար վերցրեք և պահեք խոսակցությունը խնդրի շուրջ

Եթե խոսքը սուր է հնչում, կարելի է ասել. «Լսեցի, որ աշխատանքիս վերաբերյալ խնդիր կա։ Կուզեմ նախ հասկանալ կոնկրետ դեպքը»։ Կարճ դադարն օգնում է չխառնել սեփական զգացողությունը և ստուգվող տեղեկությունը։ Դա չի նշանակում համաձայնել պիտակի հետ կամ թաքցնել անհամաձայնությունը։

Մի փորձեք կարդալ գործընկերոջ մտքերը մարմնի դիրքից կամ ձայնի տոնից։ Ավելի հուսալի է բաց հարց տալը, ապա ստուգել, թե ճիշտ եք հասկացել պատասխանը։ Եթե զրույցն ընթանում է մարդկանց առջև և դժվար է ճշտել մանրամասները, առաջարկեք այն շարունակել հանգիստ միջավայրում՝ պահպանելով թիմի ընդունված կարգը։

Կարդալ ակտիվ լսման հիմունքները

Պիտակից անցեք երեք ճշտող հարցի

Հարցերի նպատակը քննադատողին հարցաքննելը չէ։ Դրանք պետք է պարզեն աշխատանքային խնդրի սահմանը, որպեսզի հետագա քայլը չլինի կռահում։ Հարցրեք մեկ դեպքի մասին, հետո՝ ակնկալվող տարբերակի մասին։ Եթե գործընկերը միայն իր տպավորությունն է նկարագրում, ընդունեք դա որպես տպավորություն և խնդրեք օրինակ, ոչ որպես հաստատված փաստ։

CIPD-ի 2022 թվականի փաստահեն ամփոփումն ընդգծում է, որ առաջադրանքի վերաբերյալ կոնկրետ տեղեկությունը սովորաբար ավելի օգտակար է, քան ընդհանուր գնահատականը։ Այդ ուսումնասիրությունը վերաբերում է ղեկավարի կամ անմիջական պատասխանատուի տված աշխատանքի հետադարձ կապին. այն ուղղակիորեն չի ուսումնասիրել գործընկերից գործընկեր քննադատությունը։ Այստեղ դրա սկզբունքը գործածում ենք որպես հարցերի կառուցման օգնություն, ոչ որպես ապացուցված արդյունք այս կոնկրետ զրույցի համար։

Տեսնել CIPD-ի փաստահեն ամփոփումը

• Ո՞ր ֆայլը, հանդիպումը կամ պահն ես նկատի ունենում, և ի՞նչ տեսար կամ լսեցիր։
• Այդ դեպքում ո՞ր տեղեկությունը կամ գործողությունը պակասեց, և ինչի՞ն խանգարեց դա։
• Հաջորդ նման իրավիճակում ո՞ր մեկ փոփոխությունն օգտակար կլինի, և ո՞վ է այն ստուգելու։

Պայմանական զրույց․ քննադատությունից դեպի պայմանավորվածություն

Պատկերացնենք պայմանական թիմային առաջադրանք. Երևանում աշխատող երկու գործընկեր նախապատրաստում են նախագծի կարգավիճակի մեկ էջանոց ամփոփում։ Մեկն ասում է. «Քո աշխատանքը անհավաք է»։ Մյուսը չի ընդունում այդ բնորոշումը որպես փաստ և հարցնում է. «Ո՞ր ամփոփման մեջ ես դա նկատել»։ Պատասխանը՝ «Երեկվա տարբերակում հաջորդ քայլի պատասխանատուն նշված չէր»։ Սա հորինված ուսումնական դրվագ է. ոչ իրական կազմակերպության դեպք, ոչ հաստատված արդյունք։

Պատասխանողը ստուգում է իր լսածը. «Ճի՞շտ հասկացա, որ խնդիրը պատասխանատուի բացակայությունն է, ոչ ամբողջ փաստաթուղթը»։ Հետո հարցնում է՝ ինչպես պետք է նշվի պատասխանատուն, և արդյոք հենց ինքը կարող է այն հաստատել։ Եթե համաձայնություն կա, պայմանավորվում են հաջորդ ամփոփման մեջ ավելացնել «պատասխանատու» և «հաջորդ քայլ» դաշտերը և այն կրկին համեմատել թիմի ընդունված ձևաչափի հետ։ Ժամկետը որոշում են ներգրավված մարդիկ. այս հոդվածը իրական ժամ կամ պարտադիր կարգ չի սահմանում։

Այս օրինակով ընդհանուր պիտակը փոխարկվեց ստուգվող փաստաթղթի բացակայող դաշտի և պայմանական հաջորդ գործողության։ Վերջնական եզրակացությունը չի նշանակում, որ սկզբնական կոշտ արտահայտությունը տեղին էր. կարելի է առանձին խնդրել խոսել աշխատանքի դիտարկումներով, ոչ անձի բնութագրերով։

• Սկզբնական պիտակ՝ «անհավաք աշխատանք»։
• Դիտարկելի դեպք՝ պայմանական նախորդ ամփոփման մեջ պատասխանատուի դաշտը բացակայում էր։
• Ճշտում՝ խնդիրն ամբողջ աշխատանքն է, թե՞ մեկ դաշտը։
• Հաջորդ քայլ՝ լրացնել համաձայնեցված դաշտերը և ստուգել հաջորդ տարբերակը։
• Բաց հարց՝ ով է հաստատում պատասխանատուի անունն ու թիմի ձևաչափը։

Եթե համաձայն չեք կամ օրինակը դեռ անհստակ է

Քննադատությունը լսելը պարտավորություն չէ ընդունել ոչ ճշգրիտ նկարագրությունը։ Կարող եք ասել. «Ես այդ ֆայլում պատասխանատուի անունը տեսնում եմ, բայց գուցե խոսում ենք տարբեր տարբերակների մասին. կարո՞ղ ենք միասին բացել այն»։ Համեմատեք նույն նյութը և պահեք երկու հնարավոր բացատրությունն էլ, մինչև պարզվի տարբերությունը։ Եթե գործընկերը չի կարող կոնկրետ դեպք ցույց տալ, գրանցեք հարցը որպես չճշտված, ոչ թե որպես ապացուցված սխալ։

Եթե զրույցը վերածվում է անձնական վիրավորանքի կամ կրկնվող ճնշման, սահման դրեք և դիմեք ձեր կազմակերպության համապատասխան մարդու կամ ընդունված ընթացակարգին։ Այս հոդվածը չի նկարագրում Հայաստանում իրավական պարտականություն կամ բոլոր աշխատավայրերի ներքին քաղաքականությունը։ Որոշման և պատասխանատվության սահմանները պարզեք ձեր իրական թիմում։

Պահեք կարճ գործողության քարտ և վերադարձեք հարցին

Զրույցից հետո գրեք մեկ կարճ նշում, որը կողմերը կարող են նույն կերպ կարդալ։ Մի վերարտադրեք անձի մասին կոշտ պիտակը որպես փաստ։ Նշեք դիտարկվող դեպքը, անորոշությունը, որոշված փոփոխությունը, պատասխանատուին և հաջորդ ստուգման կետը։ Եթե պատասխանատուն կամ ձևաչափը դեռ հաստատված չեն, հենց այդ բաց հարցը թողեք քարտում։

Օրինակ՝ «Քննարկեցինք երեկվա ամփոփման պայմանական տարբերակը. պատասխանատուի դաշտը պետք է ճշտվի թիմի ձևաչափով։ Հաջորդ տարբերակում ավելացնելու ենք հաստատված պատասխանատուի և հաջորդ քայլի դաշտերը, հետո համեմատելու ենք օրինակը»։ Սա աշխատանքի պայմանական գրառում է, ոչ իրական խոստում կամ կատարված բարելավման ապացույց։

• Դեպք՝ որ նյութը կամ գործողությունն է քննարկվել։
• Դիտարկում՝ ինչն է իսկապես տեսանելի, և ինչը դեռ վիճելի է։
• Փոփոխություն՝ մեկ կոնկրետ գործողություն, ոչ ընդհանուր «ավելի լավ աշխատել»։
• Հաստատում՝ ով է որոշում բաց հարցերը և երբ է վերանայվում հաջորդ տարբերակը։

Սա ինչով է տարբերվում սովորական ակտիվ լսումից

Ակտիվ լսման ընդհանուր հմտությունը օգնում է հասկանալ դիմացինի ասածը։ Այստեղ վերջնական արդյունքը նեղ է՝ ուղղիչ քննադատությունից ստանալ ստուգելի աշխատանքային օրինակ և հաջորդ գործողության պայմանավորվածություն։ Միայն «լսեցի և հասկացա» ասելը բավարար չէ, եթե դեռ պարզ չէ, թե ինչ է փոխվելու, ում հաստատմամբ և ինչի հետ եք համեմատելու արդյունքը։

Եթե ուզում եք խորացնել այդ հիմքը, կարդացեք նաև լսման և մարմնի լեզվի մասին արդեն հրապարակված նյութերը։ Միևնույն ժամանակ խուսափեք ժեստից կամ տոնից մարդկանց մտադրությունը գուշակելուց. այս զրույցում որոշիչը խոսքի ճշտված բովանդակությունն ու համաձայնեցված քայլն են։

Կարդալ մարմնի լեզվի մասին

Հաճախ տրվող հարցեր